|
KLAVYE TUŞLARI
Bilgisayarın en önemli giriş elemanıdır. Uzerindeki tuşlar görevlerine göre 5e ayrılır.
1-Fonksiyon tuşları: Fonksiyon tuşları 1’den 12’ye kadardır.(F1-F12 tuşları).
2-Genel amaçlı tuşlar: Rakamların, küçük ve büyük harflerin girilmesinde kullanılırlar.
3-Özel amaçlı tuşlar: Bunlar klavyenin kullanılmasında ve programların yürütülmesinde kolaylık sağlarlar. Bu tuşlar;
a) Caps Lock: Büyük harf için tuşları kilitler veya çözer.
b) Delete(Del): Kursörün sağındaki karakterleri siler.
c) Back Space: Her basışta kursörün solunda bulunan karakteri siler.
d) Insert: Araya karakter girme tuşudur.
e) Num Lock: Rakam kilitleme tuşudur.
f) Print Screen: Ekrandaki görüntüyü printere aktarır.
g) Pause: Ekranda akan görüntüyü durdurur.
h) Shift: Klavyede büyük ve küçük harf yazmada kullanılır. Ayrıca üzerinde iki ayrı karakter bulunan tuşlardan, üst kısımdakileri yazdırır.
i) Tab: Kursörün soldan sağa ilerlemesini sağlar.
j) Escape(Esc): O anda işletilmekte olan komutu iptal eder.
k) Alt Gr: Tuşların yan yüzeyinde bulunan karakterleri yazdırır.
l) Alt: ALT tuşu çoğu programda standart menünün açılmasında kullanılır, daha sonra yön tuşlarını kullanarak menüde dolaşmak mümkündür. ALT ayrıca kısayol tuş kombinasyonlarında da kullanılır
m) Ctrl: Tek başına bir işe yaramaz. Genellikle komutlara ilişkin kestirme tuşlarını tanımlamak için kullanılır.
n) Page Up – Page Down: Çalıştırılmakta olan bazı programlarda sayfaların aşağı -yukarı kaydırılmasını sağlar.
o) End – Home: Programda sayfanın veya satırın en başına ve en sonuna gidilmesi için kullanılır.
4-Kursör kontrol tuşları: Kursörün sağa, sola, aşağı ve yukarı hareketini sağlar.
5-Sayı tuşları: Num Lock tuşunun aktif olmasıyla birlikte sayı girilmesini sağlar.
Enter Tuşu: Klavye ile yazılan komutun bilgisayara girilmesini ve işleme sokulmasını sağlar.
Space Tuşu: Karakterler arası boşluk bırakılmasını sağlar.
SEÇME, KOPYALAMA, KESME VE YAPIŞTIRMA
SEÇME
1 MOUSE İLE SEÇME
Seçilecek metnin ilk karakterine mouse gelindikten sonra mouse’nin sol tuşuna basılarak metnin sonuna doğru çekilir bu sayede metnin sonuna kadar olan kısmının renginin koyulaştığını görürsünüz. Bu koyulaşan kısım seçili duruma gelmiş olur.
2 SHİFT + (YÖN TUŞLARI )
Bu şekilde seçin işlerini yapmak için öncelikle bilgisayarınızın kursör’ünden yararlanırsınız. Kursör seçilecek metnin başlangıcına getirilir ve bu yerden itibaren istenilen metnin sonuna kadar olan kısma gelinceye kadar shıft +(yön tuşlarına ) aynı anda basılarak hareket ettirilir.
3 SHİFT + (PAGE UP, PAGE DOWN)
Bu şekilde yapılan seçmelerde kursör den itibaren sayfanın başına veya sonuna kadar seçme işlemleri yapıla bilir.
4 SHİFT + CTRL + END
Bu şekilde yapılan seçme işlemlerinde kursör’den itibaren metnin sonuna kadar olan seçmeler yapılabilir yani bir yazılı metnin belirli bir yerinden sonuna kadar seçme işlemleri bu şekilde yapılır.
5 CTRL + A
Bu şekilde yapılan seçmelerde CTRL+A tuşuna basıldığında metnin tamamı birden seçilmiş olur. Bu işlemi yamak için araç çubuğundaki düzen menüsü altındaki tümünü seç seçeneği seçilerek bu işlem yapılmış olur.
KOPYALAMA
Klavye üzeriden seçili metni kopyalamak için CTRL+C tuşları kullanılır. Ayrıca bu işlemi araç çubuklarından da yapmak mümkündür. Düzen seçeneklerinden veya kopyala düğmesi seçilerekte bu işlem yapıla bilir.
KESMEK
Kesme işlemi seçilen metni hafızaya alınıp silme işlemidir. Bu işlemi CTRL + X veya araç çubuklarında kes seçeneği ile de yapılabilir.
YAPIŞTIR
Hafızaya alınan metinleri kürsör’ün olduğu noktadan itibaren eklemeye yarar. Araç çubuklarından yapıştır seçeneği veya CTRL+Y ile yapmak mümkündür.
KISAYOL OLUŞTURMA
Kısayol, varolan bir programa esas edresi üzerinden değilde kısa yoldan ulaşmayı sağlayan ve istediğimiz yere istediğimiz sayıda taşınabilen, programı başlatma tuşudur. Böylece uzun bir fiziksel adresi olan bir programı açmak için o uzun yolu katetmemize gerek kalmadan kısayolu sayesinde bu programa ulaşabiliriz.
Kısayol çeşitli yöntemlerle oluşturulabilir.
1-Kısayolu oluşturacağımız dosyayı sağ tıklayarak açılan menüden kopyala seçeneğini seçeriz. Kısayolu oluşturmak istediğimiz klasörde boşluğu sağ tıklayarak açılan menüde kısayolu yapıştır seçeneğini seçilir.
2- Kısayolunu oluşturacağımız dosyanın (klasörün) simgesinin üzerindeyken sağ tuşu basılı tutarak bu simgeyi istediğimiz klasörün içine sürükleyip bıraktığımızda Burada kısayol oluştur seçeneğini seçtiğimizde kısayol oluşturulmuş olur.
3- Masaüstünde sağ tıklayarak açılan pencerede kısayol oluştur seçeneği seçilir. Açılan pencerede kısayolunu oluşturmak istediğimiz dosyayı (programı) soran bir dialog kutusu karşımıza çıkar. Bu dialog kutusuna kısayolunu oluşturmak istediğimiz dosyanın adını girmeliyiz. Eğer dosyanın tam adresini bilmiyorsak Gözat tuşunu tıklayıp dosyamızı buradan bulabiliriz. Bulduktan sonra Aç onay tuşunu tıklarız ve dosyamızın fiziksel adresi ve adı dialog kutusunda ilgili bölümde görünür. İleri tuşunu tıkladığımızda oluşturacağımız kısayola vereceğimiz ismi soran bir dialog kutusu karşımıza çıkar. Buraya isim yazıp son tuşunu tıkladığımızda masaüstünde kısayol oluşmuş olur.
DOSYA VE KLASÖRLERİ YÖNETME
Windows98’de dosyalarınızı , belgelerinizi ve programlarınızı kendi tercihlerinize göre düzenleyebilirsiniz. Bu dosyaları klasörlerde saklayabilir, taşıyabilir kopyalayabilir , yeniden adlandırabilir ve hatta arayabilirsiniz.
* KLASÖR OLUŞTURMA
Bir programı kullanıp çalışmanızı kaydettiğinizdeve ya yeni bir program yüklediğinizde yeni dosyalar oluşturursunuz. Dosyalarınızı sabit disk, ağ sürücüsü, disket gibi değişik konumlarda saklayabilirsiniz. Dosyalarınızı daha iyi düzenlemek için klasörlerde de saklayabilirsiniz.
Bir klasör oluşturmak için:
1-Masaüstünde Bilgisayarımı çift tıklayın. Bilgisayarım penceresi görünür. İçinde klasör oluşturmak istediğiniz klasör ve ya disk sürücüsünü çift tıklayın. Sürücü ve ya klasör penceresi görünür. Dosya menüsündeki Yeni’ye gidin ve klasörü tıklayın. Bir klasör adı yazın ve enter tuşuna basın. Seçtiğiniz konumda yeni bir klasör görünecek.
NOT : Win98’de dosya adları boşluklarla birlikte 255karakter zunluğunda olabilir. Ancak dosya adları şu karakterleri içermez : \ / : * ? “ < >
2-Masaüstünde sağ tıklayın. Açılam menüden Yeniye gidin ve seçeneklerden klasörü tıklayın. Bir klasör adı yazın ve Enter tuşuna basın. Masaüstünde yeni bir klasör oluşacaktır.
* DOSYA VE KLASÖRLERİ YENİDEN ADLANDIRMA
1-Yeniden adlandırmak istediğiniz dosya ve klasörü seçin.
2-Dosya menüsündeki yeniden adlandırı seçin.
3-Bir ad yazın ve Enter’a basın.
* DOSYA VE KLASÖRLERİ KOPYALAMA VE TAŞIMA
Dosya ve klasörleri oluşturduktan sonra onları başka bir konuma taşımak ve kopyalamak isteyebilirsiniz. Uzman bir kullanıcı değilseniz program ve ya sistem dosyalarını başka bir konuma taşımamaya özen gösterin.
Bir dosya ve ya klasörü taşımak ve ya kopyalamak için :
1-Bir pencerede taşımak ve ya kopyalamak istediğiniz klasörü seçin.
2-Düzen menüsünden dosyayı kopyalamak için Kopyala, taşımak için Kes’i tıklayın.
3-Dosya ve klasörü konumlandırmak istediğiniz klasörü çift tıklayın.
4-Düzen menüsünden yapıştır’ı tıklayın.
Dosya yeni konumda görünür. NOT: Birden çok öğe seçebilirsiniz. Yanyana olmayan öğeleri seçmek için CTRL tuşunu basılı tutun ve seçmek istediğiniz öğeleri seçin. Bir penceredeki öğelerin tümünü seçmek için Düzen menüsünden Tümünü Seç’i tıklayın.
* DOSYA VE KLASÖRLERİ BULMA
Belirli bir dosya ve klasörü ararken birden çok klasöre bakmak yerine Bul komutunu kullanabilirsiniz. Başlat menüsündeki Bul komutunu tüm bilgisayarınızı ve ya belirli bir dosya ve sürücüyü aramak için de kullanabilirsiniz.
Bir dosya ve klasörü bulmak için :
1-Başlat menüsünü tıklayın, Bul’a gidin ve Dosyalar ve Klasörleri seçin. Bul iletişim kutusu görünür.
2-Ad alanına bulmak istediğiniz dosya ve klasörün adını yazın.
3-Konum kutusundaki ok’u ve ya Gözat’tıklayarak aramanın nerede yapılacağını belirtin.
4-Şimdi Bul’u tıklayın.
Bir süre sonra arama sonuçları görünecektir.
Bunun dışında daha detaylı aramak isterseniz Bul penceresindeki diğer özellikleri kullanabilirsiniz.
Joker Karakterler
Bu karakterler dosya aramada kullanılırlar. İsmini bilmediğimiz ya da birkaç harfini hatırladığımız dıoya ve dosya uzantılarında hatırlayamadığımız karakterleri sembolize etmek için kullanılırlar.
1- * : * karakteri tüm karakterleri yerini tutar. Ne olursa olsun anlamına geliyor da denebilir. Onun bulunduğu yere sayısı ne olursa olsun her karakter gelebilir.
2- ? : karakteri tek bir karakteri ifade eder. Onun bulunduğu yere sadece bir karakter gelebilir.
Ad ve Konum Sekmesi
Ad: Dosyanın tam adını ya da dosya adının hatırlaya bildiğiniz kadar karakterini yazabilirsiniz. Eğer aradığınız bir klasör ise sadece klasör adı yeterli olacaktık. Fakat bir dosya arıyorsanız bu dosyanın uzantısını da bilmeniz gerekir.
Win98’de dosya adları 255 karakter olabilirken dosya uzantıları ise sadece üç karakterden oluşmaktadır. Bunun için dasya uzantısını iyi bilmek gerekir. Dosyauzantıları dosya türlerini belirler ve çıkabilecek karışıklıkları engeller.
Örneğin: Bir Eşlem Dosyaları .bmp
Microsoft Word Belgeleri .doc gibi uzantılarla ifade edilir.
İçerdiği Metin : Aramak istediğimiz dosya da istediğimiz harf kelime ya da kelime gruplarının olup olmadığını belirlemek için bu kısım kullanılır. Buraya yazılan bir metni içeren dosyalar bulunur.
Konum: Aramanın nerede yapılacağını seçtiğimiz menüdür.
Tarih Sekmesi
Tüm Dosyalar: Aramanın tüm dosyalar üzerinde yapılıp yapılmayacağının belirlendiği radio butondur.
Bulunacak Dosyalar : Burada aradığımız tarihin, dosyanın hangi işleminin tarihi olduğunu seçeriz. Değiştirilme Tarihi mi, Oluşturulma Tarihi mi yoksa Son Erişim Tarihi mi?
Aralık : Aramak istediğimiz dosyanın bulunacak dosyalar özelliklerinden birini seçtikten sonra hangi zaman aralığında bu işlemlerin yapılmış olamsı gerektiğini burada belirleriz.
Önceki …. Ay Boyunca : Seçtiğimiz işlemin kaç aydan bu yana yapılmış olduğunun belirlendiği kısımdır.
Önceki ….Gün Boyunca : Seçtiğimiz işlemin kaç günden bu yana yapılmış olduğunun belirlendiği kısımdır.
Gelişmiş Sekmesi
Tür: Aradığımız dosyanın türünü burada ki aşağı açılır menüden seçeriz.
Boyut: Aradığımız dosyanın boyutunun belirlendiğin kısımdır. Dikkat edilmesi gerekem nokta ise buradaki geçerli birimin KB olduğudur.
SORULAR
Soru1 :İlk iki harfi bilinmeyen 3,4,5. harfleri PTL olan ve son iki harfi de bilinmeyen uzantısınız 3. harfi x olan dosyaları bilgisayarımda bulunuz.
Ad : ??ptl??.??x
Konum : Bilgisayarım
Soru2 :2. ve 3. harfleri XL olan sonraki harfleri bilinmeyen uzantısı da bilinmeyen dosyaları bulununz.
Ad : ?XL*.*
Soru3 : Paintte kaydedilmiş dosyaları görüntüleyin.
Ad : *.*
Türü : Bit Eşlem Dosyaları ( Gelişmiş bölümünden Türü kısım)
Soru4 : Son bir ay içinde değiştirilmiş dosyaları görüntüleyin.
Ad : *.*
Tarih : Önceki 1 ay boyunca
Soru5 : 6ay önce ve 3ay önce arasında oluşturulmuş dosyaları görüntüleyin.
Ad : *.*
Tarih : Aralık bölümüne ilk kısma bügünde 6ay önceki tarih ikinci kısma da 3ay önceki tarih yazılacak.
Bulnacak Dosyalar : Oluşturma Tarihi (Tarih sekmesinde)
Soru6 : İçinde “windows” kelimesi geçen Microsoft Word Belgelerini Bilgisayarımda arayınız.
è1.Yol : Ad :*.doc
İçerdiği Metin :Windows
Konum :Bilgisayarım
è2.Yol : İçerdiği Metin :Windows
Türü :Mic. Word Belgesi (Gelişmiş sekmesinde)
Konum :Bilgisayarım
Soru7 : Son 1.5 ay boyunca Paintte kaydedilmiş olup boyutu 0.2MB olan dosyaları görüntüleyin.
Türü : Bit Eşlem Dosyası (Gelişmiş sekmesinde)
Boyutu : 0.2 MB =205KB (Gelişmiş sekmesinde)
Tatih : Önceki 1.5 ay ya da Önceki 45 gn
DOSYA ÖZNİTELİKLERİ
Arşiv: Dosya ve ya klasörlerin arşivlenip arşivlenemeyeceğini gösterir. Bazı programlar bu seçeneği yedeklenecek dosyaları belirlemek için kullanırlar.
Salt Okunur: Bu seçenek dosyaların salt okunur olup olmadığını yani değiştirilip değiştirilemeyeceğini ve ya yanlışlıkla silinip silinemeyeceğini gösterir
Sistem: Dosyanın sistem dosyası olup olmadığını belirtmek için kullanılır. Bazı dosyaların sistem özelliği değiştirilemez.
Gizli: Dosya ve klasörün gizli olup olmadığını yani onu görüp göremeyeceğimizi ya da ismini bilmediğimiz takdirde kullanıp kullanamayacağımızı gösterir.
Dosya ve Klasörleri Gizleme
Bir dosyayı gizlemek için bu dosya seçili durumdayken sağ tıklanır ve açılan menüden özellikler seçilir. Açılan özellikler penceresinde dosya özniteliklerinden Gizli Radio Butonunu seçip ve uygula butonu tıklanır.
Eğer dosya ya da klasör hala görünüyorsa Bilgisayarım - Görünüm – Klasör Seçenekleri- Görünüm yolu izlenerek açılan pencerede Dosyalar ve Klasörler klasöründe bulunan Gizli Dosyalar Klasörü açılır ve buradaki Gizli dosyaları gösterme seçeneği seçilip uygula butonuna tıklanır.
NOT : Dosya gizlendiğinde artık görünmez durumdadır fakat dosyanın ismi ve adresi tam olarak biliniyorsa Başlat – Çalıştır yoluyla açılan Çalıştır dialog penceresine Dosyanın adresi ve adı yazılırsa dosya çalıştırılır.
BAŞLAT MENÜSÜ VE ÖĞELERİ
Başlat menüsünden programları başlatmak için Başlat düğmesi üzerine gelip farenin sol düğmesini bir kez tıklamak gerekir.
Başlat menüsünde bulunan seçeneklerin işlevleri şunlardır:
Programlar : Bu seçenek bilgisayarınıza yüklenmiş olan programları çalıştırmanıza olanak verir.
Sık Kullanılanlar : En çok ziyaret edilen ve Explorer programında sık kullanılanlar listesine eklenen web adreslerini bulundurur. İnternet bağlantınız açıkken buraya kaydedilmiş sayfaların üzerine gelip tıklayarak bu sayfaları açmanızı sağlar.
Belgeler : Bu seçenek son kullanılan 15 dosyayı açmanıza olanak verir. Örneğin Word programında çalıştığınız bir dosyayı açmak için Wordü tekrar açmadan buradan o belgeyi açabilirsiniz.
Ayarlar : Denetim Masası, Yazıcılar ve Görev Çubuğu, ve Başlat Menüsü , Klasör Seçenekleri, Active Desktop ile Windows Update işlemlerine olanak verir.
Bul : Programları ve Dosyaları bulmak ve simge halinde masaüstüne kısayollar oluşturmak için kullanılır. Masa üstündeyken sadece F3 tuşuna basıldığında bu menü açılır.
Yardım : Çeşitli konular hakkında yardım almak için kullanılır.
Çalıştır : Programlar buradan çalıştırılır ve yüklenir.
Oturumu Kapat : Mevcut oturum kapatılır ve çalışan programlar kapatılarak yeniden Windowsa dönülür. Bu seçenek tıklandığında Windowstan Çık İletişim kutusu ekrana gelir.
Bilgisayarı Kapat : Bilgisayarı kapatmaya, yeniden başlatmaya, MS_DOS kipinde başlatmaya ve ya farklı bir kullanıcı olarak açmaya olanak verir. Örneğin bilgisayarı kapatmak için Oturumu Kapat üzerine gelip tıklandığında Windows Oturumu Kapat İletişim Kutusu ekrana gelecektir. Burada bilgisayarı kapatmak için Tamam, vazgeçmek için İptal tıklanmalıdır.
Bilgisayarı Yeniden başlat seçeneği tıklanıp Tamam düğmesine basıldığında ise bilgisayar reset edilmiş yani kapatılıp yeniden açılmış olur.
SİSTEMİN AÇILIŞ MODLARI
Sisteminiz açılırken doğrudan olarak MS Windows 98’ e girer. Ama bazı durumlarda bunu istemeyebilirsiniz. Örneğin eskiden kullandığımız bir MS-DOS uygulamasını MS Windows 98’ e girmeden çalıştırmak, veya sisteminizde açılış sırasında bir kilitlenme meydana gelirse Güvenlikli Mod’ da açıp hatayı düzeltmek isteyebilirsiniz. Sistemin açılır açılmaz MS Windows 98’ e girmesini engellemek için açılış sırasında klavyeden müdahale etmeniz gerekir.
Sisteminiz açılırken ilk olarak ekrana “Windows 98 başlıyor...” yazısı gelir. Bu yazıyı gördüğünüz anda klavyeden “F8” tuşuna basarsanız ekrana aşağıdaki menü gelir.
1. Normal
2. Günlüklü (\Bootlog.txt)
3. Güvenli Kip
4. Ağ Desteği İle Güvenli Kip
5. Adım Adım Onaylama
6. Sadece Komut İstemi
7. Sdece Güvenli Kip Komut İstemi
Normal:
MS Windows 98’ e normal bir şekilde girilmesini sağlar.
Günlüklü:
MS Windows 98’ e normal bir şekilde girilmesini sağlar. Fakat ilk seçenekten farklı olarak MS Windows 98’ e girerken kök dizini içine C:\>, BOOTLOG.TXT adlı bir metin dosyası oluşturur. Bu dosya içine hangi işlemlerin yapıldığı, hangi sürücülerin yüklendiği ve başarılı olup olmadığı yazılır. Böylece eğer sistem açılışında bir hata olursa bu metin dosyası açılarak (dosyayı açmak için herhangi bir metin editörü kullanılabilir) hatanın oluştuğu dosyayı veya işlemi bulmak mümkün olabilir.
Güvenli Kip:
MS Windows 98’ e girilirken problem oluşursa ve sistem açılışını gerçekleştiremezse bu açılış modunu seçmek gerekir. Güvenlikli mod adı verilen bu modda MS Windows 98 orijinal tanımlarını VGA monitör, Microsoft fare sürücüsü, ağ desteksiz- kullanarak yüklenir. Sistemin açılışını gerçekleştirdikten sonra Denetim Masası’nda bulunan Ağ ve Sistem uygulamaları kullanılarak hata düzeltilebilir.
Ağ desteği ile güvenli kip:
Yukarıdaki seçenekle hemen hemen aynıdır, tek farkı ağ ortamı için gerekli olan sürücülerin de yüklenmesidir.
Adım adım onaylama :
Istenilen sürücü dosyalarını yüklemek , istenilmeyenlerin de yüklenmemesini sağlamak için bu kip kullanılır. Bu kipte tüm komutlardan hangilerinin yükleneceğini adım adım kendiniz belirleyebilirsiniz.
Sadece komut istemi:
MS Windows 98’ e girilmeden MS-DOS’ a (Windows 98 sürümü) girişi sağlar. Bu moddayken MS Windows 98’ e girmek için “Win” yazılıp Enter tuşuna basılırsa MS Windows 98 ortamına girilebilir.
Sadece güvenli kip komut istemi:
MS Windows 98’ e girilmeden MS-DOS’ a (Windows 98 sürümü) girişi sağlar. Bu moddayken MS Windows 98’ e girmek için “Win” yazılıp Enter tuşuna basılırsa güvenli modda MS Windows 98 ortamına girilebilir.
GÖREV ÇUBUĞUNUN ÖZELLEŞTİRİLMESİ
Görev çubuğunun özelleştirilmesinin birkaç amacı olabilir. Örneğin, Başlat menüsündeki uygulamaların değiştirilmesi, yeni gruplar eklenmesi, veya Belgeler listesinin temizlenmesi için özelleştirme yapılması gerekebilir. Görev Çubuğu’nun görünümü, üzerindeki bilgilerin değiştirilmesi amacıyla da özelleştirmeye gereksinim duyulabilir.
Görev çubuğunun özelleştirilmesi için Başlat düğmesine basıp, Ayarlar başlığı üzerine gelindiğinde, alt komut olarak Görev Çubuğu görüntülenir. Bu komut üzerinde tıklandığında Görev Çubuğu’nu özelleştirmek amacıyla kullanılan diyalog kutusu ekrana gelir.
Diyalog kutusu üzerinde iki bölüm vardır; Görev Çubuğu Seçenekleri ve Başlat Menüsü Programları.
Görev Çubuğu Seçenekleri
Bu sekme Görev Çubuğu’nun görünümü ile ilgili seçenekleri içerir.
Her zaman üstte
Eğer her zaman üstte seçeneği aktifse (Ö ), Görev Çubuğu her zaman diğer pencerelerin üzerinde yer alır, böylece Görev Çubuğu’na kolay şekilde ulaşmak mümkün olur. Eğer seçenek aktif değilse Görev Çubuğu başka bir pencerenin altında kalabilir, eğer ekranınızda çalışmak için ekranda daha fazla alana ihtiyaç duyarsanız bu seçeneği pasif hale getirebilirsiniz.
Otomatik gizle
Otomatik gizle seçeneği aktifken, Görev Çubuğu kullanıldığı durumlarda gizlenerek diğer uygulamaların görüntülenmesi için daha fazla bir alan ayrılmasını sağlar. Fare göstergeci Görev Çubuğu’nun bulunduğu bölge üzerine getirildiğinde, Görev Çubuğu tekrar görünür hale gelir ve üzerinde işlem yapılabilir.
Başlat menüsünde küçük simgeler göster
Başlat menüsünde büyük simgeler yerine ufak simgelerin görüntülenmesini sağlar.
Saati göster
Görev Çubuğu’nun sağ kenarında bulunan saatin görüntülenmesini kontrol eder.
BAŞLAT MENÜSÜNÜN OZELLESTIRILMESI
Bu alt bölüm altında üç düğme yer alır Ekle, Kaldır, ve Gelişmiş.
Ekle: Başlangıç Menüsü’ne yeni bir uygulama veya grup eklenmesini sağlar. Ekle düğmesine basıldığında ilk adımda hangi uygulamanın eklenmek istediğini soran Kısayol Yarat diyalog kutusu gelir. Komut satırı eklenmek istenilen uygulamanın adı yazılır. Eğer uygulamanın adı hatırlanmazsa Gözat düğmesi kullanılarak uygulama gösterilebilir. Bu adımdan sonra ekrana seçilen uygulamanın hangi grup altına eklenmek istediğini soran Program Klasörünü Seçin diyalog kutusu gelir.
Bu diyalog kutusu üzerinden uygulamanın ekleneceği grup adı fare ile gösterilip diyalog kutusu onaylanınca uygulama artık Başlangıç Menüsü’ ne eklenmiş olur. Eğer yeni bir grup yaratılmak istenilirse Yeni Klasör seçeneği kullanılır. Bu düğmeye basıldığında seçili alan grubun altına Program Grubu (1) adıyla bir grup açılır, istenilirse bu grubun adı değiştirilebilir. En son adımda ise yeni bir diyalog kutusu gelir ve seçilen uygulamaya verilmek istenilen ad sorulur.
Kaldır: Herhangi bir uygulamanın Başlangıç Menüsü’nden çıkartılmasını sağlar. Çıkan diyalog kutusu kullanılarak çıkarılmak istenen uygulama gösterilip diyalog kutusu onaylandığında uygulama Başlat Menüsü’nden çıkartılmış olur. Bu işlem sonucunda uygulama sabit diskinizden silinmez sadece Başlat Menüsü’nden çıkartılır, istenildiği zaman Ekle düğmesi kullanılarak uygulama tekrar menüye eklenebilir.
Gelişmiş: Bu seçenek Başlangıç Menüsü’ ne uygulama eklemek veya çıkarmak için kullanılır. Komut uygulandığında Gezgin uygulamasının penceresi gelir.
Belge Menüsü
Doküman listesi belli bir süre sonra, açılan doküman sayısı artacağı için çok uzayacaktır. Bu listeyi temizlemek için bu bölümde bulunan Temizle düğmesine basılması yeterli olacaktır. Bu komut dokümanlarınızı sabit diskten silmez, sadece listenin temizlenmesini sağlar. Eğer Belgeler menüsündeki öğeler tek tek silinmek istenirse, Windows 98’ in yüklü bulunduğu klasörün altındaki Recent alt klasörü açılmalı ve işlemler buradan yapılmalıdır.
WİNDOWS GEZGİNİ
Bu programla dosyaları kopyalamak, taşımak , silmek ve ya çalıştırmak mümkündür.
Windows gwzgini;
· Başlat-Programlar menüsünde bulunan Windows Gezgini simgesiyle ve ya
· Başlat-Çalıştır menüleriyle açılan pencereye Explorer yazarak çalıştırabilirsiniz.
Programı açtığınızda listenin sol tarafında bilgisayarınızdaki sistemi hiyerarşik olarak görmektesiniz. Soltarafta seçtiğiniz bir elemenın altında(içinde) bulunan simgeleri ise sağ tarafta görebilirsiniz.
Solda bu hiyerarşinin en başında Masaüstü bulunur. Bunun da altında yine aynı hiyerarşiye sahip olan Bilgisayarım, İnternet Explorer, Ağ Komşuları, Geri Dönüşüm Kutusu simgeleri bulunur.
Bilgisayarım simgesi altında bilgisayarınızda bulunan harddiskleri( dolayısıyla tüm dosyalarınızı), Disket Sürücüleri ,CD_ROM sürücünüzü, Bilgisayarınızın ayarlarını yapabileceğiniz Denetim Masasını ve Yazıcıları Görebilirsiniz.
İnternet Explorer simgesi altında internete ulaşmanızı sağlayacak programı görebilir ve çalıştırabilirsiniz.
Ağ Komşuları simgesi ile de ağda bulunan bilgisayarları ve yazıcıları görebilirsiniz.
Ardışık Dosyaların Seçilmesi
Ardışık dosyaları seçmek için SHIFT tuşu basılı tutularak fare ile seçeceğimiz dosya aralığının başındaki ilk dosyayı ve son dosyayı tıklamamız yeterlidir.
Aralıklı Dosyaların Seçilmesi
Ardı ardına gelmeyen dosyaları seçmek için CTRL tuşunu basılı tutarak seçmek istediğimiz bütün dosyaları fare ile tek tek tıklamamız yeterlidir.
Dosya İşlemleri
Windows Gezgininde dosyalar üzerinde Kesme-Kopyalama-Yapıştırma-Taşıma işlemleri daha önce öğrendiğimiz yollarla yapılmaktadır. Bunlar;
1. Farenin sağ tuşu ile açılan menüdeki komutlarla
2. Araç çubuğunda bulunan düğmelerle
3. Düzen menüsü altında bulunan seçeneklerle
4. Fare ile sürükleyip bırakarak
Fare ile sürükleyip bırakma yöntemi Windows Gezgininde dosyalar üzerinde işlem yapmanın en kolay yoludur.
· Eğer seçtiğimiz dosyaları farenin sol tuşu ile sürükleyip İstediğimiz bir konuma bırakırsak bu dosyaları Taşımız oluruz.
· Seçtiğimiz dosyaları CTRL+Farenin Sol tuşu ile sürekleyip bırakırsak Kopyalamış oluruz.
· Seçtiğimiz dosyaları Farenin Sağ tuşu ile sürekleyip bırakırsak açılan menüde Taşıma – Kopyalama- Kısayol Oluşturma işlemlerinden birini seçebiliriz.
Dosyaları Sıralama
Windows gezgininde Sağdaki pencerede dosyaları istediğimiz özelliklere göre sıralayabiliriz. Bunun için;
· Görünüm menüsünden Ayrıntıları seçmemiz gerekir. Bu seçimden sonra bu pencerenin üst kenarında Adı, Boyut, Tür, Tarih gibi sütun başlıkları görüntülenecektir. Bu başlıklardan birine tıklayarak o başlığa göre alfabetik ya da artan-azalan şeklinde sıralama yapabiliriz.
· Görünüm menüsünden Simgeleri Düzenle seçeneği ile açılan menüde bulunan; Ada Göre, Türe Göre, Boyuta Göre, Tarihe Göre seçeneklerinden birini seçerek listeleme yapabiliriz.
DİSKETE KOPYALAMA
Seçili dosyaları diskete kopyalamak için ; Bu dosyaların üzerinde iken farenin sağtuşu ile açılan menüden Gönder-DisketA seçeneklerini seçmelisiniz.
DİSKETTEN KOPYALAMA
Disketi sürücüye koyduktan sonra Soldaki listeden (Klasörler penceresi) Disket A’yı yıkladığınızda disketin içeriğini listelemiş olacaksınız. Buradan kopyalamak istediğiniz dosyaları seçip Kopyala komutunu seçin. Daha sonra bu dosyaları bilgisayarınızda nereye kopyalamak istiyorsanız oraya giderek Yapıştır komutunu seçin.
DİSKET BIÇIMLENDIRILMESI
Yeni bir disketi kullanabilmek için disketin biçimlenmiş olması gerekir. Biçimleme işlemi sırasında disket üzerindeki sektörler sıralanır ve Dosya Yerleşim Tablosu (File Allocation Table-FAT) oluşturulur. Böylece artık diskete dosya kopyalamanız mümkün olur.
Biçimleme işleminin bir başka kullanım amacı da disket üzerinde bulunan bozuk sektörlerin işaretlenmesidir. Özellikle bir disket uzun müddet kullanıldığında üzerinde kötü sektörler oluşabilir. Siz dosya kayıt ederken dosyanın bir bölümü bu sektörler üzerine kayıt edilirse, daha sonra disketinizi açmaya çalıştığınızda dosya okunamıyor şeklinde mesajlar alabilirsiniz. Bu tip mesajlar aldığınız bir disket varsa bu disketin yeniden biçimlenmesi sonucu üzerinde bulunan kötü sektörler işaretleneceğinden dosya kayıt ederken veya kopyalarken kötü durumda olan bu bölümler kullanılmaz.
Disketin biçimlenmesi sonucu diskette bulunan tüm dosyalar ve klasörler silinir.
Not : Disket Biçimlemek İçin
1) Biçimlenmek istenen disket “A” sürücüsüne yerleştirilir.
2) Disket sürücülerinden “A” sürücüsü üzerinde farenin sağ tuşuna basılıp kısa menünün açılması sağlanır. Bu menüden Biçimle... komutu seçilir.
3) Çıkan diyalog kutusundan istenilen seçenekler seçilerek Başlat düğmesine basılır.
4) Bu işlemden sonra diyalog kutusu üzerinde biçimleme işleminin ne kadarının tamamlandığını gösteren ölçek görüntülenecektir.
5) İşlem tamamlandıktan sonra disket hakkındaki özet bilgileri gösteren bir diyalog kutusu görüntülenecektir.
Biçimle komutuna girildiğinde bazı seçenekler sunan bir diyalog kutusu ekran gelir. Bu diyalog kutusunda bulunan seçenekler şunlardır;
1-Sığa : Bazı disketler çift yoğunluklu (DD-Double Density) bazıları da yüksek kapasiteye (HD-High Density) sahiptir. DS disketler 720 KB (1024 * 720 = 736,7280 Bytes), HD disketler ise 1440 KB = 1.44 MB (1440 * 1024 = 1,474,560 Bytes) kapasiteye sahiptir. Sizde disketinizi biçimlemeden önce uygun olan kapasiteyi bu seçenekten seçmelisiniz. Bu bilgi çoğunlukla disketinizin üst kapağında yazılıdır.
2-Biçimleme Türü : Bu grup altında bulunan seçenekler biçimleme tipinin belirlenmesi için kullanılır.
Hızlı (sil) : Biçimleme işlemi sırasında sadece dosyaların silinmesini sağlar. Bu tip biçimlemede kötü sektörler araştırılmaz. Bu tip biçimleme ancak disket daha önceden biçimlenmişse kullanılabilir.
Tam : Disketin tam olarak biçimlenmesini sağlar. Tüm sektörler gözden geçirilerek bulunan kötü sektörler işaretlenir. Eğer diskette dosyalar varsa silinecektir.
Sadece Sistem Dosyalarını Kopyala : Diskette bulunan diğer dosyaları silmeden sistem dosyalarını (IO:SYS,MSDOS.SYS ve COMMAND.COM) diskete kopyalar. Bir diskete bu şekilde sistem dosyaları yerleştirilirse disket sistem açışında açıcı (Başlangıç Disketi) disket olarak kullanılabilir.
3-Diğer Seçenekler : Bu bölümde biçimleme sırasında kullanılacak diğer seçenekler bulunur.
Etiket : Bu bölüme diskete verilmek istenilen etiket yazılır. Etiket için kullanacağınız ad 11 karakteri geçemez.
Etiket Yok : Disketteki etiketi (eğer varsa) siler.
Bittiğinde Özet Göster
Biçimleme işlemi bittiğinde, disket hakkında özet bilgileri içeren bir diyalog kutusu çıkmasını sağlar. Bu diyalog kutusunda bulunan bilgilerden bazıları şöyledir;
... Bayt Toplam Disk Alanı: Toplam disk kapasitesi.
... Bayt Sistem Dosyaları Tarafından : Sistem dosyalarını kapladığı miktar.
... Bayt Bozuk Kesim: Kötü sektör miktarı.
DİSK DEFRAGMENTER
Disk Birleştirici, sabit diskinizdeki bilgileri yeniden organize ederek, kullanım alanını arttırmak ve sabit diskin çalışmasını hızlandırmak için hazırlanmış bir yardımcı programdır.
Parça parça yazılmış dosyaları birleştirmek ve boşlukları diskin en sonuna atmak yoluyla diski daha hızlı okunur duruma getirir.
SCAN DİSK
Scan Disk, dosyalama sisteminde çıkabilecek hataları gidermek, sistemi temizlemek ve veri kayıplarını önlemek için kullanılır. Bu uygulama, diskteki bozuk alanları işaretleyerek bu alanlara veri yazılmasını önler.
Scan Disk uygulaması ile Standart bir tarama gerçekleştirilebilir. Bu tip tarama, kayıp dosya zincirlerini teşhis etmede ve bunları dosyalara dönüştürmede, geçersiz dosya ya da klasör adlarını ve tarihlerini düzeltmede yarar sağlar.
Eğer, diskin yüzeyi de fiziksel hatalar için taransın isteniyorsa, o zaman Tam seçeneği işaretlenmelidir. Bu arama birinci aramada kapsanan özellikleri içerdiği gibi yüzey taramasını da gerçekleştirir.
Hataların otomatik olarak, yani kullanıcıya sorulmadan düzeltilmesi isteniyorsa Hataları otomatik olarak düzelt onay kutusu işaretlenmelidir.
Eğer tam aramanın seçeneklerine Seçenekler düğmesi aracılığı ile gidilirse, burada da sistem alanını ve veri alanını, yalnızca sistem alanını yalnızca veri alanını tara gibi seçeneklerle karşılaşılır.
Scandisk bu alanları tararken, önce sektör içeriklerini okur, sonra da buralara yazılabiliyor mu diye denemek için okuduklarını aynı sektöre yazar. Eğer sadece sektörlerin okunabilirliği test edilsin, yazım testi atlasın isteniyorsa Yazma sınaması uygulama onay kutusu işaretlenmelidir. Yine, gizli ve sistem dosyalarında bulunan kötü sektörlerin tamir edilmemesi isteniyorsa, Gizli ve Sistem dosyalarındaki bozuk sektörleri onarma onay kutusu işaretlenmelidir.
DENETİM MASASI
Kumanda Tablosu’nu (Denetim Masası) çalıştırmak için Görev Çubuğu üzerindeki Başlangıç Menüsü’ nü kullanabilirsiniz. Ayarlar başlığı altında bulunan Denetim Masası seçeneğini tıkladığınızda Denetim Masası ve içinde bulunan seçenekleri gösteren pencere ekrana gelecektir.
Denetim Masasını çalıştırmanın bir başka yöntemi de Masaüstü’nde bulunan Bilgisayarım nesnesi üzerinde çift tıklamaktır. Açılan pencerede çeşitli simgeler yer alır, burada bulunan Denetim Masası simgesi üzerinde tekrar çift tıklandığında Denetim Masası içerisinde bulunan simgeler görüntülenir.
Denetim Masası içinde pek çok seçenek yer alır.
32 Bit ODBC: Veritabanı uygulamalarında kullanılacak veri kaynaklarını tanımlamak ve veritabanlarına ulaşımda kullanılacak sürücüleri eklemek için kullanılır.
Erişebilirlik Seçenekleri: Özürlü insanlar için klavye, görüntü ve fare düzenlerinin özelleştirilmesini sağlar.
Yeni donanım Ekle: Donanımda yapılan değişikliklerin veya eklenen yeni donanımın MS Windows 98 ortamına tanıtılması ve gerekli sürücülerin yüklenmesi için kullanılır.
Program Ekle/ Kaldır: Yeni programlar eklemek, yüklenmiş olan programları silmek ya da bunların yüklenmemiş özelliklerini yüklemek, MS Windows 98’ in yüklenmemiş özelliklerini yüklemek ya da yüklenmiş özelliklerini silmek ve Başlangıç Disketi hazırlamak için kullanılır.
Tarih/ Saat: Sistemin tarihinin ayarlanmasını sağlar.
Görüntü: Görüntü çözünürlüğü, ekran koruyucuları gibi görüntülemeyle ilgili seçeneklerin tanımlanmasını sağlar.
Yazıtipleri: MS Windows 98 ortamında kullanmak için yeni yazı tipi (font) eklenmesini veya çıkarılmasını sağlar.
Klavye: Klavye diziliminin, sürücüsünün ve tuş hızlarının ayarlanmasını sağlar.
Posta ve Faks: MS Exchange tanımlarının değiştirilmesini sağlar.
Microsoft Mail Postanesi: Posta ofisi yaratılmasını veya bağlı bulunan posta ofisinin değiştirilmesini sağlar.
Modem: Başka sistemlerle iletişimde kullanılacak modem eklenmesini veya tanımlarının değiştirilmesi için kullanılır.
Fare: Fare yüklemek, veya fare değiştirmek için kullanılır.
Çoklu Ortam: İşitsel ve görsel araçlarda kullanılan sürücülerin eklenmesini veya tanımlarının değiştirilmesini sağlar.
Ağ: Ağ ortamında kullanılacak adaptör tipleri, ağ protokolleri ve servisler hakkındaki tanımların düzenlenmesini sağlar.
Parolalar: Başka kullanıcıların kullanılan sistemde bulunan kaynakların yönetimini yapabilmesine izin verme işlemlerinin ya da kullanıcı profilleri ile ilgili seçeneklerin düzenlenmesini sağlar.
Yazıcılar: MS Windows 98’ de kullanmak amacıyla yeni yazıcı eklenmesini veya yazıcı özelliklerinin düzenlenmesini sağlar.
Bölgesel Ayarlar: Para, sayı ölçü birimi gibi bölgesel tanımların değiştirilmesini sağlar.
Ses: MS Windows 98 ortamında meydana gelen olaylarla kullanılabilecek ses efektlerinin tanımlanması için kullanılır.
Sistem: Sistemin çalışması için kullanılan donanım ve yazılım ile ilgili bilgiler sunar ve sanal bellek tanımlarının yapılmasını sağlar.
|
temel eğitim soruları