|
Aplikasyonun Tanımı ve Bölümlenmesi:
Aplikasyon plan ve projeler üzerindeki bilgilerin zemine işaretlenmesi olarak tanımlanabilir. Ancak bu tanım her zaman yeterli değildir. Aplikasyonu yapılacak noktanın illede zeminde olması gerekmez. Bu yüzden aplikasyonu yerine uygulamak veya işaretlemek olarak tanımlayabiliriz.
Aplikasyonu 2’ye ayırabiliriz:
1. Yatay Aplikasyon
2. Düşey Aplikasyon
Yatay Aplikasyon
Kısaca yatay koordinatların aplikasyonu denebilir.
Noktanın Aplikasyonu
Bir noktanın aplikasyonu için gerekli olan elemanlar plan ve proje üzerinde olabildiğince özenli ölçülür. Nokta aplikasyonunda hangi yöntem kullanılacaksa o yönteme uygun aplikasyon elemanlarını ölçmek veya hesaplamak gerekir. Aplikasyonda hangi yöntemin kullanılacağının belirlenmesinde önemli bir belirleyici olan iki unsur vardır. Bunlar:
1. Aletin Cinsi
2. Aplikasyonun hangi doğrultuda istendiğinin belirlenmesi.
Elimizde bulunan alet ve istenen doğruluk belirlendiği zaman bir noktanın aplikasyonu için kullanılacak yöntemler şunlardır:
· Bağlama Yöntemi
· Dik Koordinat Yöntemi
· Kutupsal Koordinat Yöntemi
· Kestirme Yöntemi
Yatay Aplikasyonda Hassasiyet
Aplikasyonun hassasiyetine etki eden faktörleri ikiye ayırabiliriz:
1. Aplikasyonun değerini elde ederken yapılan hatalar.
2. Aplikasyon sırasında yapılan hatalar.
Aplikasyon Değerlerini Elde Ederken Yapılan Hatalar
Aplikasyonda kullanılacak elemanlar proje gereği hesaplanarak bulunabileceği gibi ölçülerekde bulunabilir. Hesapla bulunan değerlerde bir hesap hatası yoksa (olsada kontrol hesabı ile bulunabilir) değerler kabul edilebilir. Eğer değerler plan üzerinden elde edilecekse planın ölçeği, kullanılan ölçü aleti ve ölçü sonucu etkileyen faktörlerdir. Ölçü alınan planın ölçeği ne kadar büyükse elde edilen hassasiyet o oranda büyüktür.Bu yüzden büyük ölçekli plan veya haritalarda ölçü alınması tercih edilir.
Aplikasyon Sırasında Yapılan Hatalar
Aplikasyon sırasında kullanılan araçların kapasitelerinin sınırlı oluşundan dolayı ölçü şeklinde ve çalışma şartlarından dolayı hatalar oluşur.Eğer ölçü cm metebesinde yapılıyorsa saniye mertebesinde hatanın yapıldığı peşinen kabul edilir. Bir uzunluk birden fazla şerit boyu ile ölçülebiliyorsa, çelik şerit metrenin her katlanışı bir hatayıda beraberinde getirir. Ölçülerin iyi veya kötü hava koşullarına göre değişik değerler vermeside normaldir. Ancak ölçüyü büyük ölçüde etkileyecek şartlarda ölçü yaoılmaması gerekir.
Yükseklik Aplikasyonu
3 boyutlu aplikasyon söz konusudur.Çünkü yatay aplikasyon şeklinde noktanın sadece X ve Y koordinatlarının tayini yeterlidir. Ama aynı XY değerine sahip sonsuz sayıda nokta vardır ve bunların değerleri pozitif yada negatif olabilir.
Geometrik Nivelman Ölçüsü
Geometrik nivelmanda hassasiyet alet kurma sayısı, bulunacak noktalar arasındaki uzaklığa ve yükseklik farkına bağlıdır.
Trigonometrik Yükseklik Ölçüsü
Trigonometrik yükseklik tayininin esası iki nokta arasındaki yükseklik farkının düşey açı ve yatay uzaklıktan faydalanarak bulunmasıdır. Deniz seviyesinden Ha yüksekliğinde bir A noktasına alet kurulup alet yüksekliği ölçülür. Buradan B noktasına yerleştirilen “i” yüksekliğindeki işaretle tatbik yapılıp düşey açı Z okunursa, B noktasının yüksekliği, yatay uzaklık ve bu ölçülerden faydalanılarak hesap yapılır.
Açı Aplikasyonu
Dik açı aplikasyonu
Herhangi bir açının aplikasyonunda kullanılan bir araç dik aplikasyonda da kullanılabilir. Kullanılan araçlar:
1. Mimari Gönye
2. Aynalı Gönye
3. Prizma
Herhangi Bir Açının Aplikasyonu
1. Hassasiyeti düşük işler.
2. Hassas işler
3. Çok hassas işler
Aplikasyonda Kullanılan Araçlar
Aplikasyona başlamadan önce kullanılacak aracın seçimi önemlidir. Şunlara dikkat edilmelidir:
· Aplikasyon Değerlerinin Hassasiyeti
· Aplikasyondan İstenen Hassasiyet
Aplikasyon değerlerinin hatası, aplikasyondan istenen hassasiyetten büyük ise ölçü aracı istenen hassasiyeti asla sağlayamaz.
Ölçü aracının seçimi; aplikasyon değerinin hatası, istenen hassasiyetten küçük ise önem kazanır.
· Seçilen araçlarda istenen hassasiyet sağlanmalı.
· Mümkünse eldeki mevcut araçlarla yapılmalı.
· İşlem hızlı yapılabilmelibir.
Bir Doğrultunun Aplikasyonu
Eğer A’dan koordinatı bilinen bir nokta görülmüyor ise bu taktirde semti bilinen bir doğrultudan bir güzergah yardımı ile semt nakli yapılır. Böyle bir durumda A noktasının koordinatlarının bilinmesine gerek yoktur. AB arasına bir güzergah döşenir. Bu güzergahta kenar kenar ölçüsü dolayısıyla poligon hesabı yoktur. Bu nedenle nokta sayısı iyi görüş olmak kaydı ile mümkün olduğu kadar az alınır.
|